Ülkemizde helva dağıtmak, suyu soğutmak, öğrencileri pikniğe götürmek, insanlara temiz nefes aldırmak, duvarlara yazılan yazıları temizlemek, yaşlı ve hasta olduğu için çalışamayan hamallara yardım etmek gibi birbirinden ilginç nedenlerle kurulan vakıflar yer alıyor.

Araştırmacı yazar Mehmet ÖZÇAKIR ‘ın İlimizde araştırdığı Vakıflardan biri de çok ilginç. Aydında kurulan   “SUYU SOĞUTAN VAKIF “ adıyla bilinen Vakfın Resmi adı;” Ahmed Bin Abdullah.” Kurucunun adı ve lakabı; Helvacıoğlu, Hammal. 1837 yılında Aydın’da kuruluyor. Vakfiyesinden; Aydın Orta Mahallesinde yaptırdığı çeşmeye yaz günlerinde 90 gün süreyle yarım denk kar konularak suyun soğutulmasını sağlamak. Halen bazı mütevelli heyetlerinin bu hizmetleri sürdürdüğü bilinen benzeri nitelikteki diğer Vakıflar, artık günümüzde kar temininde karşılaşılan güçlük ve değişen alışkanlıklar nedeniyle, Vakıf şerhine uygun olarak, toplumun kullanacağı kamu kurumlarına soğuk su dolapları da bağışlıyorlar. Aydın’da bugün de, Mütevelli heyetinde Avukat Akın ARGUN ‘unda yer aldığı Aydın’ın sayılı ailesi ve Cihanoğlu camisinin banisi  “CİHANOĞLU VAKFI “ hizmetlerine devam eden bir diğer vakfımız.

Birçok şehirde yer alan ve Ecdadımızın İlginç vakfiyesi bulunan vakıflardan derlediğimiz; İzmir’de Haziran ayından itibaren şehir merkezinde ve hapishanedeki mahkumlara serinlemeleri için kar dağıtmak için kurulan ‘Kar Dağıtan Vakfı (Mürselli İbrahim Ağa Vakfı)’; İstanbul’da öğrencileri pikniğe götürmek için kurulan ‘Pikniğe Götüren Vakfı (Mustafa Efendi Bin Ahmed Vakfı)’; Aydın’da Orta Mahalleye yaptırılan çeşmeye yaz günlerinde 90 gün süre ile kar taşıyarak suyun soğutulmasını sağlayan ‘Suyu Soğutan Vakfı (Ahmet Bin Abdullah Vakfı)’; Amasya’da Recep ayında pişirilecek 3 batman helvayı medreseler önünde dağıtan ‘Helva Dağıtan Vakfı (Ahmet Efendi Bin Hasan Vakfı)’; İstanbul’da Bebek’te kurulan köşk ve limanda insanların temiz hava almalarını sağlayan ‘Nefes Aldırmak İçin Kurulan Vakıf (Ahmet Nureddin Vakfı)’; Gaziantep’te Ramazan ayında köyüne gitmeyip medresede kalan öğrencilere 5′er kuruş pabuç parası veren ‘Papuç Parası Veren Vakıf (Antep Müftüsü Mehmed Arif Efendi Vakfı)’; Şanlıurfa’da yetimlere bakılması,ilginç vakıflar yazlık elbise alınması amacıyla kurulan ‘Yetime Annelik Babalık Eden Vakıf (Hasan Bin Aladdin)’; İstanbul’da yaşlılık hastalık gibi sebeplerle mesleğini icra edemeyen kayıkçı ve hamallara yardım etmek, devlet adamlarının geçmediği ve geçmeyeceği tenha yerlerdeki kaldırımları tamir etmek için kurulan ‘Kayıkçı ve Hamal Dostu Vakfı (Mehmed Esad Efendi Vakfı)’; Anadolu’nun çeşitli yerlerinde Allah rızası için savaşa giden gazi ve mücahitlere iyi atlar verilmesini sağlayan ‘At Vakfı (Mehmet Paşa Vakfı)’;ilginç vakıflar Siirt’te bahçe ve dükkanların amalara vakfedilmesini sağlayan ‘Amalara Yardım Eden Vakıf (Hüseyin Ağa Vakfı)’; Van Gölü’nde oluşabilecek kaza ve arıza gibi durumlarda insanların yardımına koşacak tam donanımlı acil yardım gemisini hizmete sokan ‘Van Gölü’nde Acil Yardım Gemisi Dolaştıran Vakıf (Hüsrev Paşa Vakfı)’; Aydın’da Cuma namazına müteakip köy camii önünde cemaate yemek verilmesini sağlayan ‘Cumayı Şenlendiren Vakıf (Ahmet Çavuş Vakfı)’; Amasya’da köprüleri selin getirdiği ağaç ve taşlardan temizleyen ‘Köprüleri Sellerin Zararından Koruyan Vakıf (Bayezid Han-ı Sani Vakfı)’; İstanbul’da duvarlara yazılan yazıları temizleyen ‘Duvar ve Sokak Temizliği İçin Kurulmuş Padişah Vakfı ilginç vakıflar(Sultan Mehmet Vakfı)’; İstanbul’da borcundan ötürü hapse girenlere para yardımında bulunan ‘Borçlu Dostu Vakfı (Mustafa Ağa Bin Mustafa Vakfı)’; Bursa’da fakirlere meyve yardımı yapan ‘Herkese Meyve Vakfı (Mehmed Ağa Bin Hüseyin Nasrullah Vakfı)’; İzmir’de leyleklerin beslenmesi için kurulan ‘Leylek Vakfı (Mürselli İbrahim Ağa Vakfı)’; Şam’da düşman eline esir düşen Müslüman esirleri satın alarak kurtaran ‘Esirleri Kurtaran Vakfı (Saliha Hatun Binti Selahaddin Pehlivan Vakfı)’; kendilerini kurtarmak isteyen Hıristiyan esirleri kurtarmak için kurulan ‘Esirlikten Kurtulmak İsteyenlere Yardım Eden Vakıf (Doka Veled-i Petros Vakfı)’. İlginç vakıflar.

Günümüzde de TEMA VAKFI gibi çevre konusunda çalışmalarda bulunulduğu gibi, eğitim, kültür  ve sağlık amaçlı Koç, Sabancı gibi iş adamlarımızın kurduğu  Vakıflarda bu geleneği halen sürdürüyorlar. Ömer KOÇ ile Rahmetli Vehbi KOÇ’un kızı Sevgi GÖNÜL’ün himayesindeki GEYRE VAKFI merkezi İstanbul’da Sadberk Hanım müzesinde 1987 yılından bu yana, İstanbul’dan Karacasu ilçemizdeki Afrodisias antik kentinin kazısına destek vererek tüm dünyaya tanıtıldığı gibi, geçen yıllarda bahçesine de yeni bir Müze binası kazandırdılar. Bozdoğan’da kurulan Rasim MENTEŞ VAKFI’ da Bozdoğan için Hastane,  Meslek Yüksek Okulu ve Yurdu kazandırmıştır.

Ne diyelim darısı TRALLEİSİMİZİN  başına.

Ecdadımız kadar duyarlı AYDINLILAR  ARANIYOR..!

Mehmet Özçakır